|
 
|
|
|
Leczenie i łagodzenie bez leków
Alternatywne metody terapii
Leczenie profilaktyczne
Ostre leczenie ataków migreny
Państwa osobisty pamiętnik
10 przykazań migrenika
Leki stosowane w migrenie
Leczenie migreny:
Leczenie migreny powinno być wielokierunkowe i obejmować:
Unikanie czynników prowokujących napady
Pierwszym krokiem terapeutycznym w migrenie powinno być pouczenie o "istocie choroby" zawierające informacje dotyczące unikania czynników prowokujących napady, zarówno tych, które zostały zidentyfikowane jako sprawcze u danego chorego, jak i wszystkich innych. Praktyczną pomocą może tu być tzw. "10 przykazań dla chorych z migreną" .
Ocenia się, że unikanie czynników zidentyfikowanych jako sprawcze może wyraźnie zmniejszyć nasilenie migreny u około 20% chorych.
Doraźne leczenie napadu
Ma ono na celu zahamowanie dalszego rozwoju napadu lub przynajmniej skrócenie czasu jego trwania i zmniejszenie nasilenia objawów. Idealny lek powinien znosić nie tylko ból, ale również objawy towarzyszące tzn. foto- i fonofobię, nudności, wymioty.
Wśród leków znajdujących zastosowanie w doraźnym leczeniu napadu migreny można wyróżnić następujące grupy:
- Analgetyki proste
- Analgetyki złożone
- Niesterydowe leki przeciwzapalne
- Alkaloidy sporyszu
- Agoniści receptora 5-HT1 tzw.triptany
- Leki przeciwwymiotne
- Leki uspokajające
Analgetyki proste:
Najprostszym postępowaniem doraźnym jest przyjmowanie zwykłych leków przeciwbólowych takich jak aspiryna lub paracetamol. Skuteczność tych leków w formie doustnej jest wyraźnie ograniczona przez typowe dla napadu migreny zaburzenia perystaltyki, powodujące zbyt wolne wchłanianie się leków. Zasadą jest przyjmowanie leku jak najwcześniej po rozpoczęciu napadu (przed wystąpieniem nudności) wraz z lekiem przeciwymiotnym.
Wybór analgetyku przez chorych jest bardzo indywidualny. Część chorych wyraźnie preferuje niektóre z leków przeciwbólowych twierdząc, że są one bardziej skuteczne niż inne. Racjonalność wyboru jednego z tych środków wynika głównie z profilu ich objawów niepożądanych, np. acetaminofen (paracetamol) ma wyraźną przewagę w przypadku współistnienia nieżytu lub choroby wrzodowej żołądka.
Analgetyki złożone:
Analgetyki proste mogą być łączone ze sobą oraz z kodeiną i kofeiną (analgetyki złożone), przez co zwiększa się siła ich działania przeciwbólowego. Przykładem takich połączeń są zarejestrowane w Polsce:
- Anapiryna (300 mg aspiryny, 50 mg kofeiny),
- Ascodan (400 mg aspiryny, 8 mg kodeiny),
- Panadeine (500 mg paracetamolu, 8 mg kodeiny),
- Solpadeine (500 mg paracetamolu, 8 mg kodeiny, 30 mg kofeiny),
- Thomapyrin (250 mg aspiryny, 200 mg paracetamolu, 50 mg kofeiny) i wiele innych.
Niesterydowe leki przeciwzapalne:
Przy braku wystarczającego efektu wspomnianych wyżej analgetyków celowe jest zastosowanie innych niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Dotychczasowe obserwacje wskazują, że brak efektu po jednym z tych leków nie wyklucza skuteczności drugiego. Wśród leków znajdujących zastosowanie w leczeniu napadów migreny należy wymienić:
- pochodne kwasu fenylopropionowego - np. ibuprofen, naproksen, ketoprofen
- pochodne kwasu indolooctowego- np. indometacyna
- pochodne kwasu aminofenylooctowego np. diklofenak
Alkaloidy sporyszu:
Przez wiele lat za najbardziej skuteczny lek w doraźnym leczeniu napadu migreny uważany był winian ergotaminy, szczególnie polecany w formie iniekcji. W Polsce występuje on jako Ergotaminum tartaricum w drażetkach po 1 mg lub w preparatach złożonych, np. Coffecorn. Pozytywna reakcja na ergotaminę była uważana za czynnik diagnostyczny migreny. Nawet jednorazowe podanie ergotaminy, ze względu na jej silne uogólnione działanie naczyniozwężające może być niebezpieczne. Nie zaleca się stosowania jej u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Winian ergotaminy, w żadnym przypadku nie powinien być stosowany w długotrwałym leczeniu zapobiegawczym. Znacznie mniej niebezpieczne, ale także mniej efektywne, są inne pochodne alkaloidów sporyszu, np. dihydroergotamina (DHE). W przypadku ciężkiego napadu jedyną skuteczną drogą podania jest iniekcja domięśniowa
Triptany:
Przełomem w leczeniu napadów migreny okazał się sumatriptan - pierwszy lek z grupy tzw. triptanów. Mechanizm działania tych leków polega na niedopuszczaniu do rozszerzenia się naczyń ( rozszerzenie naczyń odpowiada za wystąpienie fazy bólowej w migrenie). Zmniejszają też nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięk. Są wysoce skuteczne niezależnie od fazy w której zostały przyjęte. Zmniejszają też częstość nawrotów migreny.
W Polsce dostępne są na receptę trzy preparaty z tej grupy leków :
- Imigran
- Zomig
- Maxalt
|
Profilaktyczne leczenie migreny:
| |
Leczenie to jest zalecane, jeżeli spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:
1. częstotliwość napadów jest większa niż 2-3 w miesiącu;
2. napady są szczególnie silne i znacznie upośledzają funkcjonowanie chorego w życiu codziennym;
3. leczenie doraźne jest mało skuteczne lub niesie za sobą liczne objawy uboczne.
Leczenia profilaktycznego nie poleca się u kobiet, które są, planują lub dopuszczają możliwość ciąży. Zasadą leczenia jest unikanie politerapii. Należy także pamiętać o innych przyjmowanych lekach, które mogą prowokować napady lub też wchodzić w interakcję z lekami stosowanymi w profilaktyce.
Skuteczność leczenia powinna być oceniana po odpowiednio długim czasie przyjmowania leku, co najmniej po 2-3 miesiącach. Leczenie należy rozpocząć od najniższej dawki i stopniowo ją podwyższać, obserwując skuteczność i ewentualne objawy niepożądane. Przeciętny okres terapii wynosi około 3-6 miesięcy. W uzasadnionych przypadkach leczenie może być kontynuowane dłużej. Odstawianie leku powinno być również powolne.
Wśród leków znajdujących zastosowanie w leczeniu profilaktycznym należy wymienić:
- beta-blokery
- leki przeciwdepresyjne
- leki przeciwdrgawkowe
- blokery kanałów wapniowych
- alkaloidy sporyszu
- inne leki
Beta-blokery:
W opinii prawie wszystkich specjalizujących się w leczeniu migreny, największą skuteczność w profilaktyce mają blokery receptorów betaadrenergicznych (beta-blokery). Zostały one wprowadzone do leczenia migreny już na początku lat 70-tych. Ocenia się, że dobrego efektu w przypadku ich stosowania można spodziewać się u około 65% chorych, a wystąpienia objawów niepożądanych u około 20%. Leczeni beta-blokerami skarżą się najczęściej na uczucie zmęczenia, przyrost masy ciała, zawroty głowy nudności, zaburzenia snu, obniżenie nastroju, parestezje. Beta-blokery przeciwwskazane są u chorych z astmą oskrzelową, przewlekłą niewydolnością krążenia, blokiem przedsionkowo-komorowym, niewyrównaną cukrzycą. Lekiem najczęściej stosowanym i polecanym jest propranolol .
Leki przeciwdepresyjne:
Leki przeciwdepresyjne walczą o pierwsze miejsce w profilaktyce migreny razem z beta-blokerami.. W profilaktyce migreny znajdują zastosowanie: amitryptylina, doksepina opipramol, maprotylina, mianseryna. Należy pamiętać o licznych przeciwwskazaniach takich jak jaskra, zaburzenia rytmu serca, choroba niedokrwienna serca, stan bezpośrednio po zawale serca, znaczne nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze, znaczna nadczynność tarczycy, choroba Addisona. Leki te nie są wolne od objawów niepożądanych, które występują na początku leczenia, ale rzadko też objawy te są przyczyną przerwania leczenia. Są to: suchość błon śluzowych jamy ustnej, zaparcia, zlewne poty, zaburzenia akomodacji i zwiększenie ciśnienia śródgałkowego. Okresowo mogą się pojawić ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego, tachykardia i uczucie senności.
Blokery kanałów wapniowych:
W latach 80-tych nadzieje wiązano z blokerami kanałów wapniowych. Przeciwmigrenowe działanie wykazuje jedynie część leków z tej grupy. Jak się wydaje leki te zmniejszają częstość napadów, ale niestety mają niewielki wpływ na ich natężenie. Pamiętać należy o tym, że efekt może pojawić się dopiero po długim czasie ich stosowania (miesiącu, dwóch a nawet trzech). Leki te obarczone są mniejszą niż wcześniej przedstawione preparaty ilością objawów ubocznych .Mogą wystąpić spadek ciśnienia, obniżenie nastroju, wzrost masy ciała oraz zaparcia. Mechanizm ich działania w profilaktyce migreny polega m.in. na przeciwdziałaniu naczyniokurczliwości i blokowaniu uwalniania serotoniny. Najbardziej skutecznym lekiem z tej grupy wydaje się być flunaryzyna.
Inne leki:
Stosowanie innych leków w profilaktyce migreny jest w wielce dyskusyjne. Należy tutaj wymienić antagonistów serotoninowych, neuroleptyki, inhibitory MAO. Wiele leków, także z wymienionych wyżej grup, ma w tej chwili znaczenie historyczne jak np. rezerpina, klonidyna, lit, pizotifen, dipirydamol, fenytoina, karbamazepina czy niektóre antyhistaminiki.W przeszłości u pacjentów z migreną o ciężkim przebiegu stosowano też metysergid, ale z uwagi na poważne objawy niepożądane jakie mogą wystąpić w przebiegu leczenia tym lekiem, nie jest dziś praktycznie stosowany.
Zarówno leczenie doraźne jak i profilaktyczne powinien prowadzić tylko lekarz !!!
Stosowanie jakichkolwiek leków "na własna rękę", bez uzgodnienia z lekarzem jest ryzykowne i może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji .
|
|
|
